Ik wil als vrijwilliger graag de zorg ontzorgen

Naast haar fulltime baan als manager in de gehandicaptenzorg doet Celeste twee keer per maand vrijwilligerswerk bij woonzorglocatie Weidebeek in Wezep. Ze helpt bij het ontbijt, pakt huishoudelijke taken op en ondersteunt soms tijdens een zorgmoment. “Als ik praktische dingen doe, kan een zorgmedewerker misschien even bij een oudere gaan zitten of een praatje maken.” 

Celeste Spronk is 30 jaar, woont in Wezep en werkt als manager in de gehandicaptenzorg. Ze werkt vijf dagen per week en heeft daarnaast bereikbaarheidsdiensten. Toch wilde ze graag weer vrijwilligerswerk gaan doen.

“Toen ik onregelmatig werkte, werd vrijwilligerswerk op een gegeven moment lastig te combineren. Nu ik alweer een tijdje een regelmatige baan heb, ontstond er opnieuw ruimte om het in te plannen. Ik vind het fijn om iets voor een ander te kunnen betekenen.”

Dat ze voor de ouderenzorg koos, kwam mede doordat haar tante bij Viattence werkt. “Ik dacht: in de ouderenzorg kunnen ze vast extra handen gebruiken. En Weidebeek is voor mij dichtbij.”

Ze nam contact op met de vrijwilligerscoördinator. Na een telefoongesprek en een kennismaking onder het genot van een kop koffie bespraken ze wat Celeste graag wilde doen en wat haalbaar was in haar planning. Daarna kon ze beginnen. 

Celeste doet twee verschillende soorten vrijwilligerswerk, op twee woongroepen. Eén zaterdagochtend per maand helpt ze bij het ontbijt. Daarnaast helpt ze één woensdagavond per maand op een andere groep.

Tijdens het ontbijt kijkt ze waar iemand graag wil eten. In de gezamenlijke woonkamer of juist in de eigen kamer. “Dat is afhankelijk van waar iemand behoefte aan heeft. Sommige ouderen vinden het gezellig om in de woonkamer te zitten, maar op de eigen kamer ontbijten is ook helemaal prima.”

In het begin vroeg Celeste goed uit waar ze rekening mee moest houden. Ze wilde bijvoorbeeld weten wat iemand wel en niet mocht eten. Inmiddels kent ze de groep beter en pakt ze steeds gemakkelijker zelf dingen op. Ze helpt niet alleen met het ontbijt, maar pakt bijvoorbeeld ook de vaatwasser uit of brengt het vuilnis weg.

Op woensdagavond kijkt ze wat er op dat moment nodig is. Ze ruimt op in de keuken, zet koffie klaar of pakt andere huishoudelijke taken op. “Er zijn altijd wel dingen te doen. Als je vaker komt, weet je steeds beter wat er nodig is en krijg je daar handigheid in.”

Soms helpt Celeste ook tijdens een zorgmoment, bijvoorbeeld bij het douchen van een oudere. De zorgmedewerker houdt daarbij de regie en voert de zorg uit. Celeste ondersteunt door spullen te pakken en handdoeken aan te geven. “Het gaat echt om ondersteunen. Zo kan het zorgmoment wat soepeler verlopen en is het voor de oudere zo comfortabel mogelijk.” 

De manier waarop Celeste haar vrijwilligerswerk invult, is niet vanzelfsprekend. Veel vrijwilligers kiezen ervoor om rechtstreeks iets met een oudere te ondernemen, zoals wandelen, fietsen of een spelletje doen. Celeste kiest er bewust voor om juist praktische werkzaamheden uit handen te nemen.

“Mijn doel is dat zorgmedewerkers daardoor ruimte krijgen om iets met een oudere te doen. Juist de medewerkers die dagelijks op de groep werken, kennen de ouderen goed en hebben vaak een band met hen. Door tijdsdruk lukt het niet altijd om even rustig de tijd te nemen om een praatje te maken, ik hoop dat dit door mijn hulp wel lukt.”

Celeste kent uit haar eigen werk hoe druk een dag in de zorg kan zijn. Ze begrijpt daarom ook dat het soms wennen is wanneer een vrijwilliger werkzaamheden wil overnemen. “Soms zegt een medewerker tegen mij: ga maar even zitten. Dan denk ik juist: maar hiervoor kom ik. Ik denk dat zorgmedewerkers zich soms bezwaard voelen, terwijl dat helemaal niet nodig is.”

Volgens haar wordt dat gemakkelijker wanneer je elkaar beter leert kennen. Op een van de groepen probeert ze haar vrijwilligerswerk bewust te plannen wanneer een vaste contactverzorgende aanwezig is. “Dan raak je op elkaar ingespeeld en ontstaat er een soort routine. Dat werkt prettig. Ik vind het belangrijk dat ik niet in de weg loop, maar echt iets toevoeg.”

Daarbij houdt Celeste steeds voor ogen dat ze te gast is in het huis van de ouderen. “Ik probeer niet te veel ruimte in te nemen. Ik wil vooral dingen doen waardoor ergens anders ruimte ontstaat.” 

Hoewel Celeste vooral komt om praktische taken over te nemen, ontstaan er vanzelf ook momenten van contact. Tijdens het ontbijt heeft ze bijvoorbeeld de tijd om rustig bij iemand te zitten.

“Een mevrouw zei een keer tegen mij: ‘Je moet vast weer door, want je bent druk.’ Toen kon ik zeggen: ‘Maar ik heb gewoon de tijd voor u.’ Dan ontstaat er een leuk moment om even te praten. Er zit voor mij geen druk achter.”

Door vaker terug te komen, leert Celeste de ouderen steeds iets beter kennen. Sommige mensen herkennen haar wanneer ze binnenkomt, anderen niet. Voor haar maakt dat niet uit. “Ik heb daar geen verwachtingen van. Ik doe het voor hen en niet voor mezelf.”

Wat haar vooral bijblijft, zijn de kleine momenten. “Ik vind het mooi als ik zie dat iemand ontspant, het ontbijt lekker vindt of het fijn vindt om iets te vertellen. Iedereen heeft een levensverhaal. Als iemand daarover wil vertellen, luister ik daar graag naar.”

Celeste vindt het prettig dat ouderen in het weekend kunnen uitslapen en zelf kunnen kiezen waar ze willen ontbijten. “Ik heb het idee dat er ruimte is om te ontspannen en dat mensen niet per se iets hoeven. Dat vind ik mooi. De ene dag wil iemand graag contact en bij anderen zijn, de andere dag misschien niet. Die keuzevrijheid is belangrijk en die hebben de ouderen bij Weidebeek ook echt.”

Ook spreekt ze soms een naaste die op bezoek komt. De samenwerking met familie vindt ze waardevol. “Als professional weet je het echt niet altijd beter. De mensen die belangrijk zijn in iemands leven kennen die persoon goed. Het is mooi wanneer er een goede samenwerking met elkaar is.” 

Celeste heeft zelf een zorgdiploma en ervaring in de gehandicaptenzorg. Daardoor kan ze bij binnenkomst vaak al zien wat ze kan doen. Maar ook zonder zorgachtergrond kun je volgens haar veel betekenen.

“Juist bij huishoudelijke taken heb je in principe geen zorgachtergrond nodig. Denk aan koffiezetten of opruimen. Het helpt wel als duidelijk is wat je kunt doen en waar je rekening mee moet houden.”

Bij het ontbijt krijgt Celeste een seintje wanneer iemand klaar is om te eten. Daarna kan ze haar werk grotendeels zelf indelen. Op de groep zijn ook visuele lijstjes aanwezig die vrijwilligers houvast kunnen geven.

Als Celeste iets niet weet, vraagt ze het aan een zorgmedewerker. “Dementie is niet mijn expertise. Wanneer een oudere mij iets vraagt waarop ik het antwoord niet weet, zeg ik gewoon dat ik het even aan iemand van de zorg ga vragen. Dat is prima.”

Volgens Celeste vraagt goed samenwerken om tijd en vertrouwen. Soms is het sneller om iets zelf te doen dan om het aan een vrijwilliger uit te leggen. Toch kan het helpen om juist wel in die samenwerking te investeren. “Als mensen vaker komen, weten ze beter wat ze kunnen doen. Dan wordt de samenwerking gemakkelijker. En als vrijwilliger is het belangrijk dat je je welkom en gewaardeerd voelt. Die waardering heb ik hier zeker gevoeld.” 

Voor Celeste is het vrijwilligerswerk een manier om naast haar managementfunctie betrokken te blijven bij de dagelijkse zorg. “Ik vind mijn werk als manager heel leuk, maar een deel daarvan is natuurlijk administratief. Ik ben niet uit de directe zorg gegaan omdat ik de zorg niet meer leuk vond. Dit is een mooie manier om toch iets praktisch te kunnen betekenen.”

Ze hoopt dat meer mensen vrijwilligerswerk in de ouderenzorg overwegen, ook mensen die jonger zijn of een drukke baan hebben. Het hoeft volgens haar niet meteen om veel uren te gaan. Zelf komt ze twee keer per maand.

Voor mensen die nadenken om te gaan werken met ouderen, kan vrijwilligerswerk bovendien een laagdrempelige kennismaking zijn. “Je hebt niet de verantwoordelijkheid van een zorgmedewerker, maar je maakt wel op een leuke manier kennis met de zorg.”

Zelf gaat Celeste met een goed gevoel naar huis wanneer ze merkt dat haar aanwezigheid iets heeft toegevoegd aan de dag. Dat kan een gesprek zijn, een ontspannen moment of simpelweg een lekker ontbijt.

Ben jij geïnspireerd door het verhaal van Celeste? Er zijn volop mogelijkheden om vrijwilligerswerk bij Viattence te doen. We kijken graag samen wat bij jou past. In tijd, momenten en hoe je kunt bijdragen.

Lees hier meer over vrijwilligerswerk