Marco over zijn rol in de cliëntenraad in Wezep

Toen Marco twee jaar geleden in de cliëntenraad stapte, deed hij dat vooral uit nieuwsgierigheid. Hij had net een lange periode in het bestuur van zijn voetbalvereniging afgesloten en wilde zich opnieuw ergens voor inzetten. “Er was een vacature en blijkbaar konden ze er niet makkelijk mensen voor vinden,” vertelt hij. “Toen dacht ik: laat ik eens in die wereld kijken. De zorg was voor mij totaal nieuw.”

Die nieuwsgierigheid is bij Marco gebleven. Hij is inmiddels actief lid van de cliëntenraad in Wezep en vindt de onderwerpen die voorbij komen erg interessant. “Het is echt een andere wereld, met een eigen taal en dynamiek. In het begin moest ik wennen – alle afkortingen en termen. Maar tegelijkertijd zie je een organisatie die echt haar best doet om het goed te doen voor de mensen die zorg van hen ontvangen. Dat vind ik mooi om te zien.”

Marco werkt als bedrijfsarchitect bij de Belastingdienst. Daar houdt hij zich bezig met het vertalen van beleid naar processen: hoe zorg je dat plannen in de praktijk werken? Die manier van denken neemt hij ook mee naar de cliëntenraad.

“Wat willen we bereiken, wat zijn de doelen en hoe gaan we dat uitvoeren? Dat zijn vragen waar ik altijd naar kijk,” legt hij uit. “In de cliëntenraad doe je dat eigenlijk ook. Je denkt mee over beleid, over ontwikkelingen in de zorg en over hoe dingen in de praktijk uitpakken voor bewoners.”

Voor veel mensen is het niet helemaal duidelijk wat een cliëntenraad doet. Marco legt het zo uit: “Je vertegenwoordigt de belangen van mensen die zorg ontvangen van Viattence en hun naasten. Je denkt mee over belangrijke onderwerpen en geeft advies. Dat kan gaan over hele praktische dingen, maar ook over grotere ontwikkelingen in de zorg.”

De cliëntenraad vergadert ongeveer één keer per maand. “We krijgen van tevoren stukken om te lezen en er staat een agenda klaar,” vertelt Marco. “Soms komt er iemand uitleg geven over een onderwerp, bijvoorbeeld over nieuw beleid of een project. Dan kun je vragen stellen en met elkaar het gesprek aangaan.”

Het gaat daarbij meestal niet om beslissen, maar om meedenken. “Viattence vraagt vaak advies. Mijn ervaring is dat ze dat echt serieus nemen. Dat geeft ook het gevoel dat je ertoe doet.”

Die invloed zit niet altijd in grote beleidsstukken. Soms zijn het juist kleine, praktische punten die het verschil maken.

Marco herinnert zich een voorbeeld uit de nieuwbouwplannen. “Er was maar op één etage een toilet voor bezoekers gepland. Toen hebben wij gezegd: dat is niet handig, zorg dat er meer zijn. Dat is overgenomen.”

Volgens Marco zit daar ook de kracht van de cliëntenraad. “Je kijkt met een andere bril. Je denkt vanuit de bewoners en de familie. Ze zeggen ook weleens dat we de oren, ogen en mond zijn van hen. Het is ook fijn voor een organisatie als Viattence dat ze met een groep vertegenwoordigers in gesprek kunnen gaan en hun beleid kunnen spiegelen.”

Een belangrijk onderwerp waar de cliëntenraad over meedenkt, is de verandering in de zorg. Bijvoorbeeld hoe er wordt omgegaan met ‘informele zorg’: de rol van familie, naasten en vrijwilligers.

“Er zijn simpelweg minder mensen beschikbaar om in de zorg te werken,” legt Marco uit. “Dus het wordt steeds belangrijker dat familie ook iets bijdraagt. Maar dat is niet zo simpel als het klinkt.”

Hij ziet dat dit in de praktijk best ingewikkeld is. “Zorgmedewerkers vinden het soms lastig om familie ergens om te vragen. Dan denken ze: dat is toch mijn werk of doen we het zelf dan niet goed genoeg? En familie vraagt zich af: de zorg doet het zo goed, waarom zou ik het overnemen? Dat is echt een cultuurverandering waar we middenin zitten.”

Voor Marco is zijn rol in de cliëntenraad ook verbonden met zijn eigen situatie. Zijn schoonouders wonen bij Viattence, waardoor hij de zorg van dichtbij meemaakt.

“Je ziet van heel dichtbij hoe het gaat,” vertelt hij. “En ik moet zeggen: ik heb daar een heel goed gevoel bij. De betrokkenheid van medewerkers, de aandacht – dat is echt bewonderenswaardig.”

Tegelijk geeft die persoonlijke ervaring ook een realistischer beeld. “Je ziet ook hoe ingewikkeld sommige dingen zijn. Bijvoorbeeld bij mijn schoonouders: zij wonen allebei op dezelfde locatie, maar hebben elk hun eigen woonruimte. Wat voor de buitenwereld misschien vreemd lijkt, kan in de praktijk juist goed werken.”

Die ervaringen neemt hij mee naar de cliëntenraad. “Je gebruikt eigenlijk gewoon je boerenverstand. Hoe zou jij het zelf willen? Wat is logisch, wat voelt eerlijk?”

Een thema dat Marco bezighoudt is de wet Zorg en Dwang, bijvoorbeeld rondom open deuren.

“We zijn gewend dat deuren dicht zijn, om mensen te beschermen,” zegt hij. “Maar als je het omdraait – stel dat deuren altijd open waren geweest en iemand zou voorstellen om ze op slot te doen – dan was de wereld te klein geweest.”

De cliëntenraad bespreekt dit soort vraagstukken met bestuurders en managers. “Je krijgt uitleg over hoe dingen worden aangepakt en kunt daar kritisch op meedenken. Dat maakt het interessant.”

Een uitdaging voor de cliëntenraad is dat je niet alles vanzelf meekrijgt. “Je hebt geen grote achterban waar je informatie van krijgt,” vertelt Marco. “Er is geen vereniging van mantelzorgers die alles aanlevert.”

Daarom zoeken leden actief contact. “We proberen bij mantelzorgavonden te zijn en houden onze ogen en oren open op de locaties. Maar we merken ook dat veel mensen niet precies weten wat de cliëntenraad doet.”

Daar ligt volgens hem nog een kans. “Als mensen beter weten wat we doen, kunnen ze ons ook makkelijker benaderen. En dan kun je hun signalen weer meenemen.”

“Het belangrijkste is dat je meedenkt over de zorg voor de toekomst,” zegt hij. “Je ouders, je familie – die worden toevertrouwd aan een organisatie. Dan is het goed dat er mensen zijn die vanuit hun perspectief meedenken.”

Hij erkent dat het wellicht niet voor iedereen ‘leuk’ is. “De één vindt het leuk om stukken te lezen en zich te verdiepen, de ander minder. Ik vind het wel interessant om te doen.” Ook zijn er mensen die denken dat de cliëntenraad alleen bestaat, zodat het bestuur kan afvinken dat zorgvragers ook zijn meegenomen in het besluit. “Ik zie dat echt anders. Ik voel oprechte waardering en dat onze mening serieus mee wordt genomen.”

Aan de andere kant geeft Marco aan dat je de bijdrage van een cliëntenraadslid ook weer niet té zwaar moet maken. “Het gaat er vooral om dat je meedenkt en vragen stelt.”

Voor Marco zelf is het lidmaatschap van de cliëntenraad vooral een verrijking. “Ik leer een hele andere wereld kennen,” zegt hij.

Daarnaast speelt ook het gevoel iets bij te dragen. “Je hebt je werk en je verdient je geld. Maar het is ook goed om iets te doen voor de samenleving. Dat heb ik altijd belangrijk gevonden.”

Dat geldt voor hem niet alleen voor de cliëntenraad, maar ook voor zijn eerdere bestuurswerk bij de voetbalvereniging. “Daar zag ik op zaterdagochtend al die kinderen voetballen en dacht: daar doe ik het voor. Hier is dat hetzelfde, maar dan op een andere manier. Als ik een kleine bijdrage kan leveren aan goede zorg voor oudere mensen, vind ik dat waardevol.”

Wat Marco ook opvalt, is de sfeer in de cliëntenraad.

“Het zijn gewoon leuke mensen bij elkaar,” vertelt hij. “Iedereen wil er iets goeds van maken. Het is niet negatief of kritisch om het kritisch zijn. Het is echt gericht op verbeteren.”

Die houding maakt het werk ook prettig. “Je zit er niet om te klagen, maar om mee te denken. Dat geeft energie.”

Tegelijk kijkt Marco nuchter naar de toekomst van de zorg. “Ik weet niet of het zorgniveau van nu over twintig jaar nog haalbaar is,” zegt hij eerlijk. “Er komen meer ouderen en er zijn minder mensen om voor hen te zorgen.”

Dat betekent dat er dingen gaan veranderen. “Misschien krijgen we straks hulp van technologie, misschien moeten families meer doen. Dat is niet altijd makkelijk, maar wel de realiteit.”

Volgens hem is juist daarom de cliëntenraad belangrijk. “Je kunt nu al meedenken over die veranderingen. Hoe pak je dat goed aan? Hoe zorg je dat het menselijk blijft?”

Voor mensen die twijfelen of het iets voor hen is, heeft Marco een duidelijke boodschap: gewoon doen.

“Je hoeft geen ervaring in de zorg te hebben,” zegt hij. “Ik had dat ook niet. Je groeit er vanzelf in.”

Maar misschien nog wel het belangrijkste: het geeft voldoening. “Je merkt dat je iets bijdraagt aan de zorg voor ouderen. Voor nu en de toekomst. En dat is uiteindelijk waar je het voor doet.”

Bekijk hier de actuele vacature(s)

Je mag ook altijd persoonlijk contact opnemen met ambtelijk secretaris Eipie van den Bosch via 06 – 39 63 37 35 en/of door te mailen naar e.vandenbosch@viattence.nl.